Cenaze Hizmetlerinde Covid-19 Uygulamaları

Güncel Haberleri derlerken, Avrupa Cenaze Hizmetleri Federasyonunun Avrupa Konseyine cenaze hizmetleri profesyonelleri için aşı da öncelik başvurusu yaptığını yazmıştım. Öncelikle belirteyim, bir çok ülkede hala öncelik sırasına alınmamış olsa da, Almanya'da 08.02.2021 tarihinde ulusal hükümet tarafından"Öncelikli" grup olarak tanımlanmış ve gerekli yasal düzenleme çalışmaları başlatılmıştır. Bu kısım bana cenaze hizmetleri sektöründe Covid ile ilgili yapılan düzenlemeleri de bir derleme isteği uyandırdı. Önce ülkemizden başlayalım :

Türkiye: Salgın ile birlikte Sağlık Bakanlığı Bilim Kurulu tarafından hazırlanan ve sürekli güncellenen bir rehber yayınlandı. https://covid19.saglik.gov.tr Bu rehber de Morg ve Defin Hizmetleri kısmında detaylı bilgi verilmektedir. Eğitimin ve kişisel korunmanın öneminin belirtildiği rehberde bazı önemli noktalar var. Cenazeler yıkanabilir ancak tazyikli su kullanılmaz. Kefenleme yapılabilir ve standart bir tabut kullanılabilir.Ceset torbasına ihtiyaç yoktur. ÖZel bir mezar yeri ayrılması ve kireç gibi maddelerin toprağa serpilmesine gerek yoktur. Yurtiçi ve yurtdışı cenaze nakillerinde, tabutta lehim ile sızdırmazlık sağlanması zorunludur.

Cenaze Namazlarına ve defin hizmetlerinde katılım kısıtlamaları da getirilmiştir.

Fransa: Cenaze Törenlerine katılım 20 - 30 kişi ile sınırlı.Tahnitleme yasak. Cenazelerin hazırlanmasında su kullanımı kısıtlandırılmıştır. Cenazelerin görülmesine izin var, yaklaşım sınırı 100 cm. Cenaze Hizm. profesyonelleri aşılamada öncelikli değil. Bazı girişimler yapılmış olsa da şu ana kadar yanıt alınamamış durumda.

Almanya : 08.02.2021 Tarihinde cenaze profesyonelleri "Öncelikli" gruba dahil edildi. Cenaze yakılma ve defin hizmetlerinde yoğunluktan gecikmeler yaşanıyor. Eyaletler arasında farklılıklar olmasına rağmen, cenaze törenlerinde maske zorunluluğu, kapalı alanlardaki törenlerde maks.25 kişi ile sınırlandırma, üstünde açık havada tören zorunluluğu getirilmiştir. Ayrıca kapalı alanlarda yapılan törenlerde mutlaka katılımcı listesi tutulması zorunludur. Kişisel korunma kıyafetleri zorunluluğu. Robert-Koch Enstitüsü (RKI) yayınladığı rehberde; ölüm belgerinde "bulaşıcı" ve/veya "Covid" ifadesinin belirtilmesinin önemi, Vücut sıvılarından bulaşı riski olduğu ve cenaze yakılmalarında kıyafetsiz gerçekleştirilmesi yine bu rehberde bahsedilmiş. RKI rehberinde, mesafe kuralına uyulduğu takdirde "Açık Tabut" seromoni yasak değil iken, bazı eyalatlerde "Kapalı Tabut" törenleri zorunlu ilan edilmiştir. Cenaze Transferlerinden kaçınma, mümkünse yakılarak küllerin transferi önerilmiştir.

İsveç : Cenaze Törenlerine katılım 50 kişi ile sınırlandırılmıştır. Hatta bazı bölgelerde 10 kişiden fazl katılım mümkün değildir.Cenazeler defnedilebilir ve yakılabilir. Otopsi yapılabilir. Tahnitleme yasaklanmıştır.Ceset torbası zorunlu. Cenaze Hizm. profesyonelleri "Öncelikli" grupta 70+ ve sağlık çalışanlarından sonra 2.sırada.

Birleşik Krallık : Pandemi nedeniyle oluşan acil durumda, sorunların tespiti ve hızlı çözümlere ulaşabilmek için, cenaze hizmetleri sivil toplum kuruluşları bir araya gelerek "Ölü Yönetimi Danışma Grubu" oluşturdu. Grup resmi makamlar ile düzenli görüşmeler yaparak, hızlı çözümler üretip, profesyonellere öneriler iletiyor. Halk Sağlığı rehberinde, cenaze törenlerinde sosyal mesafe kuralı 2 m. olarak belirtilmiştir. Ceset torbası kullanımı zorunlu olmamakla birlikte öneriliyor. Yıkama, Tahnitleme, Defin ve Yakma hizmetlerinde genel korunma kurallarına riayet edildiği müddetçe izin veriliyor.

İtalya : Profesyoneller henüz "Öncelikli" grupta değil. Cenaze törenlerine 15 kişiye kadar katılım izni verilmiştir. Kıyafet giydirmek ve cenazenin gösterilmesi yasak. "Kapalı Tabut" törenleri yapılabilir. Kalabalk olması engellenmek kaydıyla, mezarlıklar açık ancak maske zorunluluğu var. Yoğunluk nedeniyle sektör stres altında. ölüm belgelerinde "Ölüm Covid-19 dan Değildir" ibaresi olmadığı müddetçe tüm ölümler salgından kabul edilmektedir. Tahnitlemeye izin verilmemektedir. Tabut en kısa sürede kapatılmalı.